Ćele Kula Niš, Južna Srbija

Ćele Kula


Ćele Kula je jedinstven spomenik ne samo u Evropi, nego i u svetu, a svedoči o jezivim momentima srpske istorije. Da bismo bolje razumeli simboliku samog spomenika moramo se vratiti u vreme I srpskog ustanka koji je poveo Karađorđe (Đorđe Petrović) februara 1804. godine u Orašcu, a za oslobođenje od Turaka. Sam povod za početak ustanka bio je događaj u istoriji poznat kao “Seča knezova”, kada su Turci ubili gotovo sve ugledne srbe. Ustanici na kraju nisu uspeli u svom naumu da se oslobode, te je ustanak ugušen u oktobru 1813. godine.


Nakon bitaka na Ivankovcu, Mišaru i kod Deligrada, gde su izvojevali pobedu i pokazali zube Turcima, dolazi 1806. godina, kada sreća prestaje da se smeši ustaničkoj srpskoj vojsci, jer ostaju bez značajnog saveznika Rusije, koja je morala da se posveti ratovima sa Napoleonom.

U maju 1809. dolazi do prvog većeg poraza Srpske vojske u bitci na Čegru (brdo u neposrednoj blizini Niša). Nakon što Turski sultan shvata ozbiljnost ustanika šalje ogromne trupe da uguše pobunu. Srbi koji su već iscrpljeni i ostavljeni bez značajnog saveznika, skupljaju vojsku od oko 17.000 ustanika koju predvodi vojvoda Stevan Sinđelić. Na drugoj strani turska vojska okuplja oko 40.000 vojnika.


Iako duplo nadjačana, srpska vojska se herojski borila, a kada je video da nema izlaza vojvoda Sinđelić je kuburom pucao u podzemni magacin baruta, gde većina srpske i turske vojske gine. Kako su izvojevali pirovu pobedu, u želi da se osvete, ali i da zastraše preostale Srbe, tadašnji osmanlijski zapovednik grada, odnosno niški vezir Huršid paša, naređuje da se sagradi kula od lobanja na putu za Carigrad.

Kula je bila visoka 3 metra i sadržala je 952 lobanje, koje su se nalazile na sve četiri strane tornja, u 14 redova. Pretpostavlja se da je na vrhu bila glava Stevana Sinđelića i ona danas stoji izložena na posebnom mestu.


Svako ko je ulazio u Niš, morao je da pređe drveni most i prođe pored Ćele kule. Kasnije je oko kule napravljena kapela, u znak poštovanja prema posmrtnim ostacima stradalih ustanika. Današnja Ćela kula sadrži 58 preostalih lobanja, i svedoči surovoj srpskoj istoriji, kao i ceni koju je srpski narod platio za slobodu.

Alfons de LaMartin, francuski književnik i diplomata je napisao nakon posete Ćele kuli: "Neka Srbi sačuvaju ovaj spomenik! On će naučiti njihovu decu koliko vredi nezavisnost jednog naroda, pokazujući im kakvu su cenu platili njihovi očevi."


Pristupačnost za decu: 100/100

Parking: Postoji u blizini

Autor teksta i fotografija: NS

Tags: ćele kula, prvi srpski ustanak, vojvoda stevan sinđelić, borba sa turcima, bitka na čegru