Destinacije ::

Oblast Raška nalazi se u jugozapadnom delu Srbije. Opština Raška je dobila ime po istoimenoj reci, a zahvata središnji deo doline reke Ibra, zapadne delove Kopaonika i istočne padine Golije. Oblast graniče Kraljevo na severu, Aleksandrovac na severoistoku, Brus na istoku, Ivanjica na severozapadu, Novi Pazar na jugozapadu i Leposavić na jugu.

raska13

Mesto na kome je začeta srpska državna ideja

Raška oblast je novije ime za prostor Rasa u kome je začeta srpska državna ideja i gde je nastala prva srpska državna organizacija pod knezom Vlastimirom u 9. veku. Za ovu prestonicu srenjevekovne sprske države začuđujuće dugo nije se znalo tačno gde se nalazila, pa je priča o njoj uprkos brojnim istorijskim izvorima gotovo legendarna. Ipak, danas stručnjaci tvrde da ta dilema ne postoji.

raska1 raska8

Utvrđenje Ras

Utvrđenje Ras bilo je na lokalitetu Gradina, iznad starog Pazarišta, 8 km zapadno od Novog Pazara. Tokom arheoloških iskopavanja, započetih 1972. godine iz zemlje i vremena izronila je slika tvrđave, sa nepravilnim četvorouglom u osnovi, južnom i zapadnom kapijom, jednom velikom kulom nad glavnim ulazom, kao i dve manje. Podno ovog utvrđenja gde je najverovatnije bio dvor Stefana Nemanje, nalazi se pećinski manastir sa crkvom posvećenom Svetim Arhanđelima. Izgleda da je baš ovde pisano Vukovo jevanđelje.

stariras1 stariras3

U užem smislu, pojam Raške se odnosi na sliv srednjeg Ibra i slivove njegovih pritoka Raške i Studenice. Pored zapadnih delova Kopaonika i istočnih padina Golije, teritoriji opštine Raška pripadaju i krajnji obronci planina Rogozne, Radočela i Željina.

stariras2

Grad Raška

Grad Raška leži na nadmorskoj visini od 416 metara, a smešten je u kotlini između Kopaonika, Rogozne i Golije, na ušću reke Raške u Ibar. Ovo područje odlikuje umereno kontinentalna klima. Raška je kao naselje počela da se konstituiše 30-ih godina XIX veka kada se Ibarska dolina svojim južnim i srednjim delom odvojila od tadašnje Turske i priključila ostatku Srbije. Stasala je kao pogranična varoš u kojoj je prvo podignuta granična karaula, a ubrzo zatim i carinarnica. Tada se razvija školstvo, sudstvo, zanatstvo, građevinarstvo, začinje industrija eksploatacije rudnog i šumskog bogatstva.

gradraska11 gradraska22

Turistička ponuda Raške

Raška oblast je danas urbano, moderno i napredno mesto koje veliku šansu svog razvoja vidi u turizmu. Turističke potencijale Raške čine: planina Kopaonik, kao i Vrnjačka, Mataruška i Jošanička Banja.

turistickaponuda

Planina Kopaonik

Kopaonik, odnosno zapadni obronci ove moćne planine pripadaju oblasti Raške. Ovo je najveći skijaški centar u Srbiji i nesumnjivo jedan od najlepših centara u ovom delu Evrope. Jedan njegov deo je zaštićena zona pod imenom Nacionalni park Kopaonik u okviru koga postoji veći broj zaštićenih prirodnih celina. Najviši vrh je Pančićev vrh sa 2017m nadmorske visine na kome se nalazi mauzolej čuvenog srpskog prirodnjaka po kome je dobio ime.

kopaonik1 kopaonik2

Vrnjačka Banja

Vrnjačka Banja se nalazi u centralnoj Srbiji, na šumovitim padinama Goča, na i 230 metara nadmorske visine. Do Vrnjačke Banje se dolazi magistralnim putem preko Kraljeva i autoputem preko Pojata. Okružena je planinama, ima specifičnu klimu, pa leti ovde nije sparno, a zimi nije suviše hladno. Ovde postoji 7 izvora mineralne vode, od kojih su 4 čuvena po lekovitosti.

vrnjackabanja

Mataruška Banja

Mataruška Banja se nalazi na desnoj obali reke Ibar, 8 km daleko od Kraljeva. Ona je zapravo park površine 15 hektara, a ovde postoje takođe izvori lekovite mineralne vode. Svojevrsni zaštitni znak ovog gradića je viseći most preko Ibra.

mataruska1 mataruska2

Jošanička Banja

Jošanička Banja je izgradnjom akva parka uticala je na razvoj hotelskih kompleksa i polako postaje ozbiljna turistička destinacija. Nalazi se na obroncima Kopaonika, u dolini reke Jošanice na nadmorskoj visini od 550 m i ima karakteristike klimatskog lečilišta. Jošanička Banja i njena okolina su bogate zelenilom i šumama u kojima dominira Banjski borjak (crni bor na površini od oko 29 ha) koji predstavlja deo posebne prirodne vrednosti, naročito za zdravstvene i rekreativne potrebe.

josanickabanja

Manastir Žiča

Mnogi kulturno-istorijski spomenici krase oblast Raške, među kojima se svojom znamenitošću izdvajaju manastir Žiča kod Kraljeva, tvrđava Maglič, manastiri Studenica i Sopoćani, a tu su i čuvena Petrova crkva Đurđevi stupovi i manastir Gradac.

žiča3

Manastir Žiča se nalazi 6 km od Kraljeva kada se krene ka Mataruškoj Banji, u plodnoj i pitomoj ravnici sela Kruševica. Ovaj predivan manastir od kamena i opeke prepoznativ je po svojoj crvenoj boji. Ovo je jedna od najvećih srpskih svetinja, zadužbina Stefana Prvovenčanog, prvog kralja srednjevekovne srpske države koji je u ovom manastiru krunisan 1217. godine. Godinu dana kasnije ovaj manastir postao je i sedište prvog srpskog arhiepiskopa Rastka Nemanjića (Svetog Save). Od čitavog manastirskog kompleksa, odnosno njegovih srednjevekovnih zdanja ostale su samo Crkve Svetog Spasa i mala Crkve Svetih Petra i Pavla, dok su ostale zgrade novijeg datuma.

žiča1 žiča2

Grad – tvrđava Maglič

Grad – tvrđava Maglič se nalazi 30 km jugozapadno od Kraljeva na vrhu teško pristupačnog brda. Ovo utvrđenje opasano debelim zidovima krasi i sedam kula. Poreklo grada nikada nije rasvetljeno, što ovo mesto, dostojno divljenja dodatno obavija zadonetnošću. Pretpostavlja se da je grad podignut oko 1240. godine nakon mongolske provale u ove krajeve. Nalazi se na strateški veoma važnom mestu i predstavljao jee štit Ibarskoj dolini, kao i branilac svetinja Studenice i Žiče.

maglic2 maglic1

Manastir Studenica

Manastir Studenica se nalazi u srcu stare zemlje Raške i predstavlja jedan od najvećih i najbogatijih manastira Srpske Pravoslavne crkve. Osnovao ga je Stefan Nemanja 1190. godine, a lociran je na 12 kilometara od Ušća, odnosno na 39km od Kraljeva. U okviru manastira nalaze se dve crkve, Bogorodičina crkva i Kraljeva crkva, a obe su izgrađene od mermera. Manastir je između ostalog poznat po freskama koje su nastale u XIII i XIV veku. Zbog svog značaja i vrednosti UNESKO je ovaj manastir uvrstio na listu svetske kulturne baštine 1986. godine.

studenica

Manastir Sopoćani

Manastir Sopoćani ili dom Svete Trojice, podigao je srpski kralj Stefan Uroš I (1243-1276) nedaleko od izvora reke Raške, na samo 14 km od Novog Pazara. Ovo mesto se smatra izvorištem srpske srednjevekovne Nemanjićke države, i važi za jednu od najvećih svetinja u srpskom narodu. Pored jedinstvene arhitekture, freske koje se nalaze na zidovima crkve su pravo remek-delo umetnosti, što je vekovima kasnije Sopoćanima donelo svetsku slavu, pa ga je UNESKO 1979. godine uvrstio na listu svetske kulturne baštine. Tačna godina podizanja Sopoćana nije poznata, a pretpostavlja se da je izgrađen oko 1260. godine. Od većeg manastirskog kompleksa danas je sačuvana samo Crkva Svete Trojice.

sopocani

Petrova crkva

Petrova crkva je najstariji sačuvani spomenik srpskog sakralnog graditeljstva i jedino preostalo crkveno zdanje iz prenemanjićke Srbije. Na uzvišenju kraj puta Raška – Novi Pazar, 16 km od prvog i 2 km od drugog grada nalazi se ovaj hram. Istoričari veruju da je baš ovde kršten Stefan Nemanja, veliki župan Raške. Najfascinantnije kod Petrove crkve je broj očuvanih fresaka koje datiraju iz sasvim različitih istorijskih perioda. Petrova crkva spada u kompleks Stari Ras i pod zaštitom je UNESCO.

petrovacrkva

Đurđevi stupovi

Đurđevi stupovi je manastir koji se nalazi na vrhu šumovitog uzvišenja koje dominira panoramom Novog Pazara. Podignut je oko 1170. kao zadužbina velikog župana Stefana Nemanje, odmah posle presudne bitke kod Pantine iz koje je izašao kao pobednik nad Vizantincima i svojom braćom. Kompleks su činili crkva Sv. Đorđa, trpezarija, konaci, cisterne i zidine sa ulaznom kulom. Crkva je dobila ime po Sv. Đorđu, kome je posvećena, a i po dva nekadašnja zvonika koja su bila najviše tačke u to doba u ovom kraju (u staroslovenskom jeziku zvonik je bio stopa ili stuba). Naime, Stefan Nemanja je ovu crkvu podigao u znak zahvalnosti Sv. Đorđu što ga je izbavio iz tamnice gde su ga zatvorila njegova braća.

djurdjevistupovi

Dolina jorgovana

Ako u maju prolazite dolinom Ibra otvoriće vam se veličanstven pejzaž. U to doba jorgovani su u punom cvatu, a njihov čudesni miris širi se po čitavom kraju. Jorgovane je ovde, u velikom broju zasadio srpski kralj Uroš I (1243-1276), duž puta kojim je njegova buduća žena Jelena Anžujska iz Primorja prvi put stigla u Kraljevo. On je želeo da ovu francusku princezu i buduću srpsku kraljicu podseti na njenu rodnu Provansu.

jorgovani

Manastir Gradac

Manastir Gradac je jedan od bisera srpske srednjevekovne duhovne baštine, zadužbina kraljice Jelene Anžujske, inače, majke srpskih kraljeva Dragutina i Milutina. Manastir se nalazi na padinama Golije, a završen je 1276. godine. Upravo ovde u svojoj zadužbini sahranjena je Jelena Anžujska. Od prvobitnog manastirskog kompleksa sačuvane su samo Bogorodičina crkva i manja crkva Svetog Nikola.

gradac1 gradac2

Spomenik Milunki Savić (heroini I sv. rata)

Takođe, u raškoj oblasti pažnju na sebe skreće i više spomenika iz novije istorije: spomenik ženi heroju Prvog svetskog rata Milunki Savić u Jošaničkoj Banji, više spomenika borcima partizanskog pokreta iz Drugog svetskog rata, te spomenik arhiepiskopu Danilu Drugom na platou ispred Doma kulture u Raški.

milunka

Pešterska visoravan

Jedna od najinteresantnijih specifičnosti koje Raška oblast ima je svakako Pešterska visoravan. Ovo je najveća visoravan na Balkanu i jedna od većih u Evropi, a predstavlja jedinstven geografski i klimatski prostor u Srbiji. Pešterska visoravan je odvajkada poznata kao izraziti stočarski kraj, za koji se turisti poslednjih godina sve više zanimaju. Zbog visokih snegova i niskih temperatura Pešter je poznat i kao srpski Sibir, a zbog nadmorske visine i velikog broja kulturnih i istorijskih spomenika, u nekim studijama su ga prozvali i srpski Tibet.

raska6

Ovde je 1954. godine izmereno -38,3 stepena celzijusa, najniža temperatura od kad se vrše merenja u Srbiji. Inače, prosečna godišnja temperatura na Pešteru je svega 6 stepeni. Snežni pokrivač debljine 10 cm u proseku se zadržava 60 dana godišnje. Ipak, poslednjih godina zime na Pešteru su blaže i prijatnije, a proleća i leta su očaravajuća, kao i ranije. Centar Pešterske visoravni i mesto odakle sve potiče i sve se završava je Sjenica, gradić od oko 16 000 stanovnika. Nekada je ona, zbog snegova i velikih smetova, dobar deo godine bila odsečena od sveta, a danas je dobro povezana sa gradovima na sve četiri strane.

raska3

Kulturno-turističke manifestacije u Raškoj

Među kulturno-turističkim manifestacijama u Raškoj, koje se održavaju od maja do oktobra, ističu se: Raške duhovne svečanosti, Dani kraljice Jelene i Spust bez granica. Ovaj kraj je nedovoljno afirmisan, iako su retko gde i priroda i istorija ostavile tako snažan trag kao u ovoj oblasti.

manifestacije

Raške duhovne svečanosti

Raške duhovne svečanosti održavaju se od 1993. godine. Danas predstavljaju najznačajniju kulturnu manifestaciju ovog kraja koja uspešno čuva tradiciju i kulturu raške oblasti. Od 2000. godine, na osnovu prethodno raspisanog konkursa, dodeljuje se priznanje “Stefan Provenčani” u obliku povelje i medalje, izuzetnim stvaraocima u oblasti umetnosti i nauke koji su svojom delatnošću afirmisali srpsku kulturu i stvorili delo od nacionalnog značaja.

svecanost1 svecanost2

Manifestacija Dani kraljice Jelene

Manifestacija Dani kraljice Jelene neguju sećanje na srpsku kraljicu i svetiteljku Jelenu Anžujsku. Pored toga ovaj događaj ima i kulturno-istorijski i tradicionalni karakter, gde se u tri dana na originalan način predstavlja kultura i tradicija raškog kraja, kroz razne kulturne programe, stare igre i zanate. Ideja vodilja manifestacije, koja se održava od 2006. godine, su ”vrednosti koje su vekovima izgrađivane”.

danikraljicejelene

Spust bez granica

Spust bez granica je manifestacija koja je zapšočeta 2004. godine i koja predstavlja splavarenje gornjim tokom reke Ibar od Jerinja i opština Leposavić do ušća reke Raške u Ibar. To je završni deo ove manifestacije koja se svake godine održava pretposlednjeg vikenda u julu. Njoj prethode promotivne žurke i različite akcije koje imaju za cilj da povećaju interesovanje za manifestaciju. Svake godine ovaj događaj započinje koncertom u Leposaviću veče pred odlazak na start tj. na mesto organizovanog kampa kada zapravo počinje Spust bez granica.

spust1 spust2

Raška je raj za ljubitelje netaknute prirode

Raška raspolaže velikim turističkim potencijalom, posebno kada je reč o zimskom i seoskom turizmu, zatim lovu, ribolovu, planinarenju, planinskom biciklizmu i drugim vidovima sporta i rekreacije. Ako ste ljubitelj netaknute prirode, starih običaja, tradicionalnih jela, neobičnih ljudi i skoro zaboravljenog načina života, onda su mesta i lokaliteti Raške oblasti idealna destinacija za vas.

raska14

Lokacija na mapi

Smeštaji - Raška
Rent-A-Car - RaškaIzleti/Ekskurzije - Raška

Gradovi