Destinacije :: Beogradski okrug ::

Kosmaj apartmani hoteli vile Srbija 2017

Sa svojih 626 metara nadmorske visine, Kosmaj je, odmah posle Avale, najniža planina u Šumadiji. Pa ipak, s obzirom da predstavlja svojevrsno planinsko ostrvo u okruženju, da je obrasla bujnom vegetacijom, i da ima istrorijski značaj i kulturno istorijske spomenike koje je vredno posetiti, ova planina predstavlja jedno od omiljenih izletišta Beograđana, budući da je udaljena svega 40-ak kilometara od prestonice Srbije. Nalazi se i u blizini Sopota i Mladenovca.

kosmaj3

Kako je planina Kosmaj dobila ime

Ime planine – Kosmaj vodi poreklo od keltske reči cos, što znači šuma i reči maj, koja potiče iz vremena pre nego što su Indoevropljani naselili ova područja, koja znači planina. Međutim stari Rimljani, koji su poznavali ovu planinu, njeno ime su prilagodili svojoj mitologiji, pa su ime Kosmaj tumačili kao casa Maiac, što u prevodu znači stanište boginje Maje. Za vreme Rimljana, Kosmaj je bio značajno rudarsko središte. Odatle su vadili rudu gvožđa, koja se verovatno na ovim prostorima iskopavala još i pre njihove epohe.

kosmaj2

Tri vrha planine Kosmaj – Mali, Goli i Rutavi

Planina ima tri značajna vrha – Mali, Goli i Rutavi. Glavni greben Kosmaja polumesečastog je oblika i pruža se u pravcu jugozapad-severoistok.

kosmaj1

Bujna vegetacija je glavna karakteristika Kosmaja

Čitava planina je prekrivena bujnom vegetacijom. Strmije strane su obrasle šumom, pretežno bukovom i hrastovom, a mestimično i četinarskom. Na padini Kosmaja koja se spušta ka Sopotu, kroz šumu postoje jasno ugažene staze koje su prohodne i bez problema se mogu koristiti za šetnju. Takođe, duž puta koji vodi ka vrhu, na nekoliko mesta postavljena su odmarališta sa drvenim klupama i stolovima a na dva mesta napravljena su i mala igrališta za decu sa ljuljaškama, klackalicama i drugim spravama.

kosmaj4

Blage padine su prekrivene livadama i pašnjacima, a podnožje je pod voćnjacima i njivama, dok su zaravni pretežno preklivene proplancima. Na planini postoji i veliki broj izvora, čak 95. Sve ovo zajedno, čini prelepe pejzaže i pravu prirodnu oazu u koju je zgodno uteći iz velikih gradova u potrazi za preko potrebnim mirom i tišinom.

kosmaj5

Životinjski svet

Na Kosmaju ne nedostaje ni životinjskog sveta. Šta više, zbog toga što ovu planinu naseljava i krupna divljač, kao što su jelen i lisica, pogodna je i za lov. Pored ovih, na planini se mogu naći i druge životinjske vrste, kao što su zečevi, fazani, jarebice, lisice i prepelice. Nekada davno, ovo područje su naseljavali i vukovi.

Stanovnici Kosmaja

Stanovnici Kosmaja, poznati kao vešti i hrabri ratnici, uzeli su udela u gotovo svim ratovima koji su se vodili na ovim prostorima. Predanje kaže da je iz sela Popovića, izvesni Stojan Popović odveo na Kosovo 400 ratnika, kako bi se borili u Kosovskom boju, a vojvoda Duča 80 konjanika. Takođe, prema legendi, pod Kosmajem se rodio Ivan Kosančić, poznati srpski junak, koji se takođe istakao u ovom čuvenom Boju iz 1389. godine.

stanovnici

Kosmajci u ratovima

Na ovoj planini, u selu Drlupa, 11. februara 1804., u Prvom srpskom ustanku, prvi put se oglasila ustanička puška kada je ranjen zloglasni dahija Aganlija. Karađorđe je sa ustanicima u ovom kraju popalio turske hanove u Sibnici, Drlupi, Rogači i Dučini. U Drugom srpskom ustanku Kosmajci su se istakli u borbi na strani kneza Miloša Obrenovića. Učestvovali su i u Srpsko-turskom ratu 1876-1878. godine, zatim balkanskim ratovima 1912. i 1913. godine.

spomen kosturnica

U Prvom svetskom ratu Kosmajci su imali značajnog udela u bitkama na Ceru i Kolubari 1914. godine. Pored toga, vredno pomena je bitka koja se vodila za vreme ovog rata, u delu gde se danas nalazi hotel Kosmaj i bazen, gde su vođene neke od najstrašnijih borbi, odakle je neprijatelj bio proteran na Savu i Dunav.

Spomenik posvećen Kosmajsko-posavskom partizanskom odredu

U Drugom svetskom ratu na području Kosmaja delovao je čuveni Kosmajsko-posavski partizanski odred, a palim borcima iz tog odreda je na vrhu planine podignut spomenik 1971. godine. O njegovom izgledu odlučivali su skultptor Vojin Stojić i arhitekta Gradimir Medaković.

spomenik

Spomen kosturnica podignuta u čast stradalima u Prvom svetskom ratu

Na planini postoji još jedan spomenik, iako mnogo skromnijih dimenzija, a nalazi se na vrhu Beli kamen. To je spomen kosturnica podignuta u čast stradalima u Prvom svetskom ratu, na kome su ispisani stihovi čuvenog srpskog pesnika Đure Jakšića.

spomen kosturnica1

Manastiri na Kosmaju

Na ovoj planini nalaze se i dva manastira, Tresije i Pavlovac, koja su od velikog kulturno – istorijskog značaja.

Manastir Tresije

U severozapadnom delu vrhova Kosmaja, iznad strmo usečenog korita potoka Male Tresije, nalazi se manastir posvećen Saboru Svetih Arhangela, u narodu poznat pod imenom Tresije. Kameni nadgrobnik iz trećeg veka i olovne cevi vodovoda dodatno svedoče o prisustvu starih Rimljana na ovim prostorima. Mišljenja o vremenu gradnje manastira se pomalo razlikuju, ali ipak preovlađuje mišljenje da osnovan 1309. godine u vreme kralja Dragutina.

Manastir Tresije 2

Manastir je rušen i obnavljan više puta. Prva obnova po dolasku Turaka naređena je 1709. godine kada ga je obnovilo bratstvo Manastira Rakovica. Ponovo je, međutim srušen krajem XVIII veka, te obnovljen 1936. Tada je počela izgradnja konaka ali je Drugi svetski rat prekinuo radove. Novi konak počet je 14. septembra 1991. kada je osveštan kamen temeljac donet sa Svete gore, a položila ga je kneginja Jelisaveta Karađorđević.

Manastir Tresije 3

Pod pokroviteljstvom manastira održavaju se manifestacije Pod lipama manastira Tresije i Dani Milovana Vidakovića, srpskog književnika koji je svoje detinjstvo proveo u selu Nemenikuća, na Kosmaju, a u toku prvog vikenda meseca septembra održava se takmičenje frulaša Srbije.

Manastir Tresije 1

Manastir Pavlovac

Manastir Pavlovac dobio je ime po potoku pokraj koga se nalazi, u selu Koraćica, na Kosmaju. Ktitor mu je destpot Stefan Lazarević, a sagradili su ga krajem XIV veka učenici čuvenog dvorskog arhitekte Rada Borovića, u poznatog kao Rade neimar. Građen je od lomljenog kamena i živog kreča.

manastir pavlovac1

Ovaj manastir je čak 280 godina svog postojanja bio samo ruševina. Obnoveljen je u drugoj polovini XVI veka, a poznato je da je srpski patrijarh Arsenije III Čarnojević u njemu služio jednu od poslednjih liturgija pred prelazak sa narodom u Ugarsku 1690. godine. Tadašnji stanovnici manastira, međutim, nisu smogli snage da napuste ovaj Božji dom, te su ih, nažalost, sve do jednog Turci pobili. Njihove mošti se, posebno obeležene, nalaze u temelju crkve.

manastir pavlovac2

Manastirski kompleks sastoji se od crkve, manastirskog konaka na južnoj strani i zgrade koja je verovatno bila letnjikovac despota Stefana Lazarevića, severno od crkve. Posvećen je Svetom Nikoli. U blizini manastira Pavlovca je selo Markovac, gde je despot Stefan iznenada umro 1427. godine. Iznad manastira Pavlovca, pored puta nalaze se kameni sarkofag i česma Stefana Lazarevića. Ovaj manastir je aktivna muška monaška zajednica, o kojoj se staraju monasi.

manastir pavlovac3

Lokacija na mapi

Smeštaji - Kosmaj
Rent-A-Car - KosmajIzleti/Ekskurzije - Kosmaj





Drugi gradovi Beogradski okrug