Manastir Mileševa (XIII vek) Prijepolje, Zapadna Srbija

Manastir Mileševa (XIII vek)


U nedrima blagorodne i lepotama izdašne planine Zlatar tokom istorije su svoja naselja gradili stari Grci i Rimljani, a u plodovima njene nestvarne prirode uživali su i pojedini članovi kraljevske porodice Nemanjić, koji su na padinama ove planine, tokom XIII veka podigli i svoju zadužbinu, manastir Mileševu.




Često se kaže da je Prijepolje izraslo u krilu manastira Mileševe, zadužbine kralja Vladislava, sina kralja Stefana Prvovenčanog. Podignuta je u Raškom stilu tokom 1218. i 1219. godine, u pitomini doline oko 5 kilometra od ušća Mileševke u Lim. Budući da je to bila zadužbina kralja Vladislava, i sam je tu sahranjen. U manastirskoj crkvi, 1377. godine za kralja Srbljem i primorjem krunisan je Tvrtko I Kotromanić, sestrić Cara Dušana. Stefan Vukčić Kosača se u njoj 1446. godine proglasio „hercegom od svetog Save“, po čemu je Hercegovina dobila ime.


Vekovima je ovaj manastir bio duhovni, ali i kulturni, obrazovni i politički centar čitave Raške, i stoga su baš ovde legitimitet svojoj vlasti tražili i našli i Tvrtko I i Stefan Vukčić Kosača, pa se za Mileševu čvrsto vezuje i istorija Bosne i Hercegovine. U ovom manastiru pohranjene su mošti samog Vladislava, ali i kralja Vladimira, a ovo je bio i mauzolej Svetog Save, čije su mošti Turci odavde preneli da bi ih spalili na tadašnjoj periferiji Beograda – na mestu gde je sada Hram Svetog Save.


Manastir Mileševa predstavlja i pravu galeriju srpskog srednjevekovnog slikarstva i ujedno je bio i dom prve štamparije, tako da najveće blago manastira čine njegove izuzetno očuvane freske i velika biblioteka. Beli Anđeo Gavrilo, deo veće kompozicije lik je koji je srpsko stvaralaštvo postavio u sam vrh evropske i svetske srednjevekovne umetnosti. Interesantno je da je ovo i prvi lik koji je „preleteo“ Atlantik 23. jula 1962. godine. Ova freska je prvi podatak poslat iz Evrope u Ameriku putem satelita, pa se može reći da je te godine Evropa ovu fresku prihvatila kao jedan od svojih simbola i zaštitnih znakova.


Pristupačnost za decu: 100/100

Parking: Besplatno/Lako ga je pronaći


Tags: Freska Belog Anđela, Zadužbina kralja Vladislava, Mauzolej Svetog Save, Beli Anđeo Gavrilo