Caričin grad - Justiniana Prima Lebane, Južna Srbija

Caričin grad (Justiniana Prima) - VI vek


Možda najvrednije kulturno nasleđe iz prošlosti, koje se nalazi u blizini Lebana, Sijarinske banje i Leskovca, su arheološki ostaci Caričinog grada, iz VI veka. Ovaj grad, poznat i pod imenom Justiniana Prima, predstavlja jedan od najvećih i najznačajnijih Romejskih gradova u unutrašnjosti Balkana. Podigao ga je veliki Romejski car Justinijan I (527-565) prema mnogim izvorima u znak zahvalnosti kraju u kom se rodio.

Prema legendi, car Justinijan se zaljubio u prelepu plesačicu Teodoru, te kako bi joj dokazao ljubav i vernost napravio grad u njenu čast. Skrivajući se od roditelja izabrao je mesto daleko od njih i to ono u kome se rodio.


Kada je ćerka Justijana i Teodore stasala za udaju, zaljubila se u svinjara koji je živeo na obodu ovog raskošnog grada. Naravno roditelji su zabranili ovu ljubav te je mladi bračni pra pobegao u konjskoj zaprezi. Prema legendi, vojnici su ih stigli i ubili a sva sela kroz koja su prolazili su dobila imena prema onome što im se u tom putu dešavalo.

Justinijanov savremenik i hroničar nije mogao da pronađe reči kojima će opisati velelepnost ovog carskog grada: „Nije lako ni pobrojati sve hramove božje, a nemoguće je opisati sve zgrade, veličine tremova, lepotu trgova, česme, ulice, kupatila, trgovine. Beše to naprosto grad velik i mnogoljudan, napredan i dostojan da bude prestonica cele oblasti…“.


Caričin grad ili Justiniana Prima je okružen bedemima i podeljen na tri dela: episkopski, srednji i južni deo. „Episkopski“ deo grada bio je akropoljski uređen i utvrđen, a ovde se nalaze i najlepše sačuvane građevine drevnog naselja: episkopska crkva sa krstionicom i epsikopska palata. Ova velika crkva prostire se na „tri broda“ i duga je čak 70 metara.

Zapadni deo crkve dom je prvog „čuda“ Caričinog grada: ovde se nalazi bazen cisterna uklesana u kamenu, povezana sa glavnim vodovodom koji je vodu ovamo dovodio čak sa Petrove Gore, udaljene 16 kilometara. Sve građevine Akropolja raskošni su primeri plemićkog života, bogato ukrašene podnim i zidnim mozaicima i luksuznim instalacijama, atrijumima, bazenima i baštama namenjenim uživanju u svim ovozemaljskim čarima koje bogatsvo može da priušti.


Mozaici se svrstavaju među ne samo najbolje očuvane, već i najprestižnije primerke svog vremena, pa je tako podni mozaik bazilike sa kriptom ušao u žižu svetske javnosti kao jednistveni primer ove umetnosti u čak devet nijansi, iznad kojeg jedan od stubova i dalje nosi carski monogram Justinijana I.

Van bedema episkopskog grada nalaze se ulice i trgovi, terme i javni prostori sa visokim kolonadama stubova, a možete videti i kako je izgledao jedan od najstarijih kanalizacionih sistema na prostorima ovog dela Evrope.


U gradu je još interesantno videti kapitele, dragoceni fragment reprezentativnog oficirskog šlema tipa Baldenhajm, te poklopac izuzetno retke kutije za lekove na kome je predstavljen Isus Hristos koji isceljuje ženu bolesnu od tečenja krvi, dekorativnu plastiku, razne alatke i brojne ukrasne kopče. Caričin Grad udaljen je oko 7 kilometara od Lebana i 40 kilometara od Leskovca. Put do grada je dobar ali nije najbolje obeležen sam lokalitet, tako da je preporuka da se oslonite na GPS.


Pristupačnost za decu: 80/100

Pristupačnost: Pratite GPS, jer znakova nema baš svuda

Ocena: 92/100

Parking: Besplatno/Lako ga je pronaći

Autor fotografija: NS

Autor teksta: www.obidjisrbiju.com

Tags: Justiniana Prima, Caričin grad, arheološka nalazišta na jugu Srbije, Vizantijski grad